Budownictwo mieszkalne od lat ściga się z pytaniem: jak pogodzić szybkość z jakością. W segmencie prywatnym mamy domy prefabrykowane, szkieletowe, budowane w tydzień. W budownictwie publicznym ta sama ewolucja dotarła do obiektów, o których mało kto myśli w kategoriach komfortu użytkowania do koszar wojskowych. Koszary modułowe to dziś projekt, w którym szybkość budowy, trwałość stalowej konstrukcji i standard warunków dla żołnierzy muszą być osiągnięte jednocześnie.
Dlaczego komfort żołnierza to temat inżynierski, nie sentymentalny
Standard warunków kwaterunkowych w siłach zbrojnych NATO nie jest kwestią dobrej woli dowódcy jest zestandaryzowany. Porozumienia STANAG (Standardization Agreement) regulują minimalne wymagania dla infrastruktury kwaterunkowej: powierzchnię użytkową na żołnierza, wymagania dla sanitariatów, dla pomieszczeń rekreacyjnych, dla stołówek. Polska jako członek NATO jest zobowiązana te standardy spełniać zarówno dla własnych żołnierzy, jak i dla sojuszniczych kontyngentów stacjonujących na naszym terytorium.
Z inżynierskiego punktu widzenia STANAG-owe wymagania dla koszar to zestaw parametrów do osiągnięcia: odpowiednia powierzchnia, izolacyjność akustyczna między pomieszczeniami, odpowiednia wentylacja, temperatury komfortu, dostępność dla osób z niepełnosprawnościami (co jest wymagane dla nowych budynków użyteczności publicznej). Koszary modułowe muszą te parametry spełniać tak samo jak koszary tradycyjne i spełniają je, bo projektuje się je dokładnie pod te wymagania.
Izolacja akustyczna – często pomijany parametr, zawsze ważny
W koszarach, gdzie wielu ludzi mieszka na małej przestrzeni, izolacja akustyczna między pomieszczeniami jest parametrem o bezpośrednim wpływie na jakość życia i wypoczynek. Normy polskie wymagają dla przegród między pomieszczeniami sypialnymi w budynkach mieszkalnych zbiorowych wskaźnika izolacyjności akustycznej właściwej R”A1 ≥ 50 dB tyle samo, co w bloku mieszkalnym między sąsiadami.
Osiągnięcie tego parametru w technologii modułowej wymaga odpowiedniego projektowania. Połączenia między modułami miejsca, gdzie elementy stalowe stykają się ze sobą, są potencjalnymi mostkami akustycznymi, przez które dźwięki strukturalne mogą się przenosić. Dobry producent modułów stosuje elastyczne podkładki i dylatacje akustyczne w połączeniach, które eliminują ten problem. Warto ten temat sprawdzić przy ocenie oferty.
Ściany działowe wewnątrz modułów są zazwyczaj lżejsze niż w budownictwie tradycyjnym, co może być wyzwaniem akustycznym. Kompensuje się to przez dodatkowe warstwy izolacji akustycznej lub przez zastosowanie specjalistycznych systemów suchej zabudowy o podwyższonej masie powierzchniowej.
Koszary modułowe w polskiej praktyce – jak wygląda standard
Dobrym punktem odniesienia jest kompleks koszarowy w Augustowie, realizowany przez Climatic w technologii stalowych modułów 3D. Obiekt o powierzchni przekraczającej 15 000 m² obejmuje budynki mieszkalne dla żołnierzy w standardzie spełniającym wymagania NATO, zaplecze sanitarne, przestrzenie wspólne i obiekty techniczne.
Koszary modułowe tej klasy mają układ pomieszczeń typowy dla współczesnych obiektów koszarowych: 2-4-osobowe pokoje mieszkalne z własną łazienką (standard nowszych projektów) lub z łazienkami zbiorowymi (standard starszy), korytarze zbiorcze, pomieszczenia zbiorowego pobytu, pomieszczenia porządkowe. Powierzchnia pokoju na jednego żołnierza, minimum 6-8 m² powierzchni netto, często więcej w nowszych projektach.
Wykończenie wnętrz podłogi pokryte wykładziną PCV lub panelami laminowanymi, ściany pomalowane lub wyłożone płytkami w łazienkach, stolarka okienna PVC lub aluminium z zestawem trzyszybowym, oświetlenie LED. To standard, który nie odbiega od przyzwoitego budownictwa wielorodzinnego – bo wojsko chce żołnierzy wypoczętych, a nie tylko zakwaterowanych.
Trwałość – bo buduje się na dekady, nie na kampanię
Budownictwo wojskowe było zawsze projektowane na długi horyzont koszary z lat 50. wciąż stoją i wciąż służą. Koszary modułowe muszą spełniać ten sam wymóg trwałości, mimo że budowane są metodą fabryczną.
Stalowa konstrukcja nośna, odpowiednio zabezpieczona antykorozyjnie powłoki cynkowe, malarskie systemy antykorozyjne klasy C5 (przeznaczone dla środowisk przemysłowych o wysokiej agresywności korozyjnej) ma projektowany okres użytkowania minimum 50 lat bez konieczności wymiany elementów nośnych. Elementy zewnętrzne elewacje, obróbki blacharskie, okna, mają krótszy cykl życia (20-30 lat) i są projektowane jako wymienne bez naruszania konstrukcji.
Trwałość modułów stalowych w polskim klimacie jest dobrze udokumentowana pierwsze obiekty modułowe budowane w Polsce w tej technologii mają już kilkanaście lat i nie wykazują przyspieszonego zużycia w porównaniu z budownictwem tradycyjnym. To nie jest już eksperyment to sprawdzona praktyka.
Co szybkość budowy oznacza dla użytkownika końcowego
Żołnierz, który wchodzi do nowo otwartych koszar modułowych, nie wie i zazwyczaj nie pyta, jak zostały zbudowane. Widzi pokój, łazienkę, korytarz, stołówkę. Czuje temperaturę powietrza, słyszy (lub nie słyszy) sąsiadów przez ścianę, ocenia jakość wody i ciśnienie w prysznicu.
Szybkość budowy nie jest parametrem komfortu użytkownika jest parametrem dostępności inwestycji. To, że koszary były gotowe 18 miesięcy wcześniej niż przy metodzie tradycyjnej, oznacza, że żołnierze mieli gdzie mieszkać 18 miesięcy wcześniej, zamiast korzystać z tymczasowych rozwiązań, hoteli, kontenerów, baz poza miejscem stałego garnizonowania.
Z perspektywy użytkownika końcowego ważne jest jedno: czy standard jest spełniony. Reszta, technologia, czas budowy, logistyka dostawy modułów – to sprawa inwestora i wykonawcy. I dobrze, że producenci modułów wojskowych w Polsce rozumieją, że za obiektywem kamery rejestrującej montaż koszar stoi konkretny człowiek, który za kilka tygodni będzie w nich mieszkał.
Podsumowanie
Koszary modułowe łączą to, czego wojsko zawsze szukało w budownictwie trwałość i funkcjonalność z tym, czego dziś potrzebuje jak nigdy wcześniej: szybkością realizacji. To nie jest kompromis między jednym a drugim. To nowa definicja standardu dla wojskowej infrastruktury kwaterunkowej w Polsce – definicja, która z roku na rok staje się coraz szerzej przyjęta.
Artykuł sponsorowany
